Skarbiec Jasnogórski w Częstochowie

Wprowadzenie

W Skarbcu Jasnogórskim przechowuje się wota błagalne i dziękczynne, które złożyli w darze Matce Bożej pielgrzymi przybywający tu od późnego średniowiecza aż po czasy nam współczesne. Wśród wotów są zarówno cenne dzieła sztuki, dary królewskie i papieskie, jak i przedmioty skromne, posiadające wyłącznie wartość emocjonalną. Najstarsze zabytki pochodzą z 14 wieku.

Sala Skarbca Jasnogórskiego z gablotami i barokowym sklepieniem
Sala skarbca, w której wota i dary przechowywane są w przeszklonych gablotach.

Od wot przy obrazie do osobnej sali

Od początku istnienia Sanktuarium Maryjnego na Jasnej Górze pielgrzymujący wierni pozostawiali u stóp Czarnej Madonny cenne przedmioty jako wota błagalne lub dziękczynne. Zgodnie z panującym zwyczajem dekorowano nimi ołtarz z cudownym wizerunkiem. Z czasem zaczęło brakować miejsca na ich prezentację i wtedy postanowiono zbudować specjalne pomieszczenie, nazwane skarbcem.

Wota były składane na ołtarzu, potem przenoszone do zakrystii i do skarbca.

Gablota z szatami liturgicznymi i wotami w Skarbcu Jasnogórskim
W skarbcu obok szat liturgicznych i naczyń przechowuje się także wota i dary pielgrzymów.

Skarbiec nad zakrystią, obok Kaplicy Matki Bożej

To specjalne miejsce na wota wybudowano w połowie 17 wieku, nad zakrystią, obok Kaplicy Cudownego obrazu Matki Bożej Częstochowskiej. Salę na wota wzniesiono w latach 1649-1653 nad zakrystią, w sąsiedztwie Kaplicy Matki Bożej Częstochowskiej. Sala posiada barokowe sklepienie.

Przeszklone gabloty z eksponatami liturgicznymi w Skarbcu Jasnogórskim
Witryny i gabloty, w których prezentowane są dary i przedmioty liturgiczne.

Remont 1920-21 i nowe gabloty

Obecny wystrój skarbca pochodzi z początku 20 stulecia i jest efektem ówczesnego gruntownego remontu. W latach 1920-21 stare szafy zastąpiono nowymi, przeszklonymi oraz witrynami i gablotami, które zaprojektował wybitny polski architekt Adolf Szyszko-Bohusz.

Ornaty i kapa w gablocie Skarbca Jasnogórskiego
Szaty liturgiczne, przechowywane i prezentowane w przeszklonych gablotach.

Szaty i naczynia liturgiczne

Wśród zgromadzonych w skarbcu eksponatów najliczniej reprezentowane są naczynia i szaty liturgiczne, czyli pięknie zdobione ornaty i kapy, a także drogocenne kielichy, monstrancje i krucyfiksy. Zobaczymy tu między innymi monstrancję z 1542 roku, podarowaną przez króla Polski Zygmunta I Starego, oraz komplet ołtarzowy z białej porcelany miśnieńskiej, dar króla Augusta III Sasa.

Monstrancja podarowana przez króla Zygmunta Starego towarzyszyła wydarzeniom czasu potopu szwedzkiego. Z nią ojciec Augustyn Kordecki, przeor i dowódca obrony klasztoru, obchodził wały jasnogórskie w procesji podczas oblężenia.

Monstrancje i naczynia liturgiczne w gablocie Skarbca Jasnogórskiego
Wśród eksponatów są kielichy, monstrancje i krucyfiksy, dary cenne i świadczące o wdzięczności.
Zbliżenie na bogato zdobioną monstrancję w Skarbcu Jasnogórskim
Przedmioty liturgiczne w skarbcu należą do najliczniej reprezentowanych eksponatów.

Wota i klejnoty poza liturgią

Bardzo liczne są też przedmioty wotywne niezwiązane z kultem religijnym, wyroby jubilerskie ze szlachetnych materiałów, posiadające dużą wartość materialną, historyczną lub emocjonalną. Ponadto w skarbcu zgromadzono niezwykle bogatą kolekcję klejnotów. Ofiarodawcami wotów byli królowie, papieże, arystokraci, bohaterowie polskiej historii oraz prości pielgrzymi.

Wota i drobne przedmioty w gablocie Skarbca Jasnogórskiego
Wota niezwiązane bezpośrednio z liturgią, ale związane z prośbą i dziękczynieniem.
Gablota z zegarkami i drobnymi przedmiotami w Skarbcu Jasnogórskim
Zegarki i drobne pamiątki wotywne, przechowywane wśród darów o różnej wartości.
Gablota z biżuterią w Skarbcu Jasnogórskim
Biżuteria i wyroby jubilerskie jako wota, obok darów królewskich i papieskich.

Co wolno, a czego nie wolno robić z wotami

Wota były składane na ołtarzu, potem przenoszone do zakrystii i do skarbca. Nie mogą być stąd wywiezione. Mogą być tylko przekształcone, jeśli to jest jakiś cenny kruszec, na przykład na przedmioty liturgiczne jak kielichy i monstrancje.

Gablota z medalami i monetami w Skarbcu Jasnogórskim
Wśród licznych darów w skarbcu są także medale i monety, świadectwa pamięci i wdzięczności.

Dar Narodowego Banku Polskiego

Najnowszym darem w skarbcu, przekazanym w tym roku przez Narodowy Bank Polski, jest złota moneta w kształcie kuli, wybita z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Wykonana została z 7 uncji, około 300 gram, czystego złota próby 999. Jest nasycona patriotycznymi symbolami i opleciona napisem „Jeszcze Polska nie zginęła”. Przygotowano ją w 2018 roku z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości.

Wyemitowano tylko 100 takich monet o nominale 2018 zł. Były sprzedawane po 54 tys. zł. Na rynku numizmatycznym osiągają wartość trzykrotnie wyższą.

Zobacz też: wideo

Short YouTube

Świeca intencyjna

Jeśli chcesz powierzyć Matce Bożej swoją prośbę albo podziękowanie, możesz uczynić to w prostym geście. Intencja bywa cicha, ale jej ciężar jest prawdziwy. Niech Twoje słowa staną się modlitwą, która trwa.


Świeczka Intencyjna – Światło Maryi

Zakres cen: od 10,00 zł do 200,00 zł

Twoja intencja zostanie otoczona modlitwą w ciągu najbliższych godzin.

Powierz swoją intencję Maryi – a my zapalimy świeczkę i otoczymy ją modlitwą.

Każda świeczka jest małym światłem wiary i cichym gestem zaufania.

Jeśli chcesz, możesz dopisać imię, trudność, wdzięczność lub prośbę, którą otoczymy modlitwą.
Product total
Options total
Grand total
Kategoria:

Źródła

https://jura.slaskie.travel/culturalheritage/3684/skarbiec-jasnogorski-w-czestochowie

https://czestochowa.naszemiasto.pl/jasnogorski-skarbiec-z-wotami-darami-dziekczynnymi-zdjecia/ar/c15-7649315

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *