Pajęczno — Pajęczańska Matka Kościoła
Kult Matki Bożej jest tu obecny od wieków. W ołtarzu głównym znajduje się słynący łaskami wizerunek Najświętszej Maryi Panny Pajęczańskiej (Pajęckiej). Historia świątyni to ciąg odbudów, troski duszpasterzy, oraz dramatyczny czas wojny, gdy obraz ocalono, ukrywając go na cmentarzu.
Wprowadzenie
Pajęczno należy do tych miejsc, gdzie historia parafii splata się z trwałą pobożnością maryjną. Już w średniowieczu tutejsza wspólnota rosła wokół świątyni i wizerunku Matki Bożej. W kolejnych stuleciach kościół był przebudowywany, odnawiany i ratowany po zniszczeniach, a obraz — czczony jako źródło nadziei — został ocalony nawet w czasie okupacji.
Zapamiętaj: ten wizerunek przetrwał wojnę, bo ktoś ryzykował, by ocalić to, co święte.
Historia sanktuarium i obrazu — chronologia i najważniejsze fakty Kliknij, by zwinąć / rozwinąć
1) Początki parafii i pierwsze kościoły
Parafia w Pajęcznie istniała już w 1225 roku. W latach 1401–1481 proboszczami byli profesorowie Akademii Krakowskiej. Pierwszy murowany kościół, pw. św. Leonarda, według przekazów (m.in. Marcin Bielski i Jan Długosz) został ufundowany około 1140 roku przez Piotra Dunina.
Gdy kościół okazał się zbyt mały, obok wzniesiono drugi — pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Obie świątynie istniały obok siebie do 1746 roku, kiedy zostały rozebrane.
2) Obecny kościół (1748–1753) i wyposażenie
Obecna murowana świątynia została wzniesiona w latach 1748–1753 staraniem proboszcza ks. Franciszka Dziurkiewicza (w przekazach: kanonik kolegiaty św. Anny w Krakowie / oficjał i prepozyt wieluński). Konsekracji dokonał biskup chełmski Walenty Franciszek Wężyk (w materiałach występują daty: 11.08.1754 oraz 1756 — w tradycji lokalnej spotykane są oba zapisy).
Wnętrze kościoła miało charakter rokokowy. W centrum znajdował się ołtarz główny z obrazem Matki Bożej Pajęczańskiej. W świątyni istniały także ołtarze: Pana Jezusa Ukrzyżowanego i św. Józefa, oraz dawny ołtarz św. Leonarda w kaplicy bocznej.
3) Pożar (1810) i odbudowa oraz kolejne restauracje
Po pożarze w 1810 roku kościół odbudował ks. Józef Paulicki w latach 1810–1823. Kolejnej restauracji dokonano w latach 1876–1877 (w przekazach: ks. Jan Wojciechowski).
W XX wieku przeprowadzano następne prace: odnowienia zewnętrzne, remonty i wyposażenie (m.in. nowe pokrycie dachu, odmalowanie wnętrza, modernizacja prezbiterium zgodnie z wymogami Soboru Watykańskiego II). Od 1997 roku kontynuowano prace konserwatorskie ołtarzy, a posadzkę wyłożono płytami marmurowymi.
4) Obraz Matki Bożej — losy w czasie okupacji i ocalenie
W ołtarzu głównym znajduje się słynący łaskami obraz Najświętszej Maryi Panny Pajęczańskiej, w przekazach datowany na XVI wiek (w tradycji spotyka się też wcześniejsze wzmianki). Obraz otaczany jest szczególną czcią wiernych z Pajęczna i okolicznych parafii.
Podczas okupacji hitlerowskiej kościół został przeznaczony na więzienie dla Żydów, a później na warsztaty stolarskie. W obawie o wizerunek mieszkaniec Pajęczna Antoni Durys wyniósł potajemnie obraz wraz ze srebrną sukienką. Z pomocą Wacława Popiela przeniesiono go na cmentarz i ukryto w grobie rodzinnym. Obraz przetrwał tam do końca wojny.
Dnia 4 marca 1945 roku w uroczystej procesji wizerunek powrócił do kościoła parafialnego i został umieszczony na dawnym miejscu w ołtarzu głównym.
Fakt, który porusza: obraz przeleżał w grobie, aby mógł wrócić na swoje miejsce po wojnie.
5) Tytuł „Matki Kościoła”, koronacja (2005) i adoracja całodzienna (2010)
Decyzją abp. Stanisława Nowaka obraz otrzymał tytuł Pajęczańskiej Matki Kościoła. Papieskie korony nałożono na wizerunek 28 maja 2005 roku — dokonał tego kard. Stanisław Nagy.
Dnia 31 maja 2010 roku, w dniu ustanowienia miejscowego kościoła Sanktuarium Eucharystycznym, wprowadzono w nim całodzienną adorację Najświętszego Sakramentu.
6) Organy
Organy wybudował Andrzej Rudziński. Prospekt jest dwuczłonowy, instrument posiada dwie szafy. Nad kontuarem znajduje się rząd niemych piszczałek, który łączy dwie części prospektu (jedna część prospektu również jest niema).
Dyspozycja instrumentu (zestaw)
- Manuał I: Pryncypał 8’, Bourdon 8’, Gamba 8’, Oktawa 4’, Mikstura 2 rz.
- Manuał II: Aeolina 8’, Flet 4’, Pikolo 2’
- Pedał: Subbas 16’, Oktawbas 8’
7) Głosy i świadectwa wspólnoty (wokół koronacji)
Przygotowania do koronacji obrazu były dla Pajęczna czasem intensywnej formacji i modlitwy: nowenny, apele maryjne, nabożeństwa i misje. Wspólnoty parafialne i zakonne włączały się zarówno modlitwą, jak i konkretnym trudem przygotowań.
„Módlcie się, módlcie się…” — wspomnienie słów Jana Pawła II przywoływane przez jedną z sióstr.
W pamięci parafian szczególnie żywy jest dzień powrotu obrazu do kościoła w 1945 roku — niesionego w procesji, wysoko, ponad głowami.
Świeczka Intencyjna – Światło Maryi
Twoja intencja zostanie otoczona modlitwą w ciągu najbliższych godzin.
Powierz swoją intencję Maryi – a my zapalimy świeczkę i otoczymy ją modlitwą.
Każda świeczka jest małym światłem wiary i cichym gestem zaufania.
Mój short (YouTube)
Krótki film o Sanktuarium i obrazie Pajęczańskiej Matki Kościoła.
Źródła
- Strona parafii (opis historii świątyni i obrazu, informacje o adoracji i kulcie).
- Wikipedia (zestaw informacji o świątyni oraz organach — weryfikacja szczegółów i dyspozycji).
- Portal katolicki Niedziela (relacje/wypowiedzi wokół koronacji i życia wspólnoty).
